คุณภาพน้ำ (Water quality) หมายถึงลักษณะทางเคมี กายภาพ ชีวภาพ และรังสีของน้ำที่กำหนดความเหมาะสมในการใช้ประโยชน์ต่างๆ รวมถึงการดื่ม กิจกรรมสันทนาการ การเอื้อประโยชน์ต่อชีวิตสัตว์น้ำ เกษตรกรรม และกระบวนการอุตสาหกรรม เป็นการวัดสภาพโดยรวมของน้ำและความสามารถในการตอบสนองความต้องการของมนุษย์และระบบนิเวศ
มีหลายปัจจัยที่ช่วยในการประเมินคุณภาพน้ำ:
1. ลักษณะทางกายภาพ: พารามิเตอร์ทางกายภาพ ได้แก่ อุณหภูมิ สี ความขุ่น (ความใส) กลิ่น รสชาติ และการนำไฟฟ้า ปัจจัยเหล่านี้อาจส่งผลต่อความสวยงามและการยอมรับของการใช้น้ำสำหรับวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน
เครื่องมือวัดลักษณะทางกายภาพของน้ำที่แนะนำ
2. องค์ประกอบทางเคมี: ส่วนประกอบทางเคมีของน้ำ เช่น สามารถวัดค่า pH ความกระด้าง ปริมาณออกซิเจนที่ละลายน้ำ ความต้องการออกซิเจนทางชีวเคมี (BOD) ความต้องการออกซิเจนทางเคมี (COD) และระดับของคลอไรด์ คลอรีนตกค้าง ซัลเฟต ไนโตรเจน ฟลูออไรด์ เหล็กและแมงกานีส ทองแดงและสังกะสี
สารอินทรีย์และอนินทรีย์ที่เป็นพิษรวมทั้งสารกัมมันตภาพรังสี และมลพิษอื่นๆ มีอิทธิพลต่อความเหมาะสมในการใช้งานเฉพาะ สารปนเปื้อนในปริมาณที่มากเกินไปอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพของมนุษย์และสิ่งมีชีวิตในน้ำ
เครื่องมือวัดลักษณะทางเคมีของน้ำที่แนะนำ
- 1) เครื่องมือวัดค่ากรด-ด่าง (pH meter)
- 2) เครื่องวัดสารละลายทั้งหมดที่เหลือการระเหย (TDS)
- 3) เครื่องวัดความต้องการออกซิเจนทางชีวเคมี (BOD)
- 4) เครื่องวัดความต้องการออกซิเจนทางเคมี (COD)
- 5) เครื่องวัดความกระด้างของน้ำ (Water hardness)
- 6) เครื่องวัดคลอรีนในน้ำ (Chlorine meter)
- 7) เครื่องวัดซัลเฟตในน้ำ (Sulfate)
- 8) เครื่องวัดฟลูออไรด์ในน้ำ (Fluoride)
- 9) เครื่องวัดเหล็กในน้ำ (Iron Fe)
- 10) เครื่องวัดแมงกานีสในน้ำ (Manganese)
- 11) เครื่องวัดทองแดงในน้ำ (Copper Cu)
- 12) เครื่องวัดสังกะสีในน้ำ (Zinc Zn)
3. ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ: ปัจจัยทางชีวภาพ ได้แก่ แบคทีเรีย ไวรัส สาหร่าย และจุลินทรีย์อื่นๆ ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับคุณภาพน้ำ การปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพและบ่งชี้ถึงคุณภาพน้ำที่ไม่ดี
4. สุขภาพของระบบนิเวศ: ความสมบูรณ์และความหลากหลายของระบบนิเวศทางน้ำ รวมถึงแม่น้ำ ทะเลสาบ พื้นที่ชุ่มน้ำ และมหาสมุทร เป็นตัวบ่งชี้คุณภาพน้ำ การมีอยู่และความอุดมสมบูรณ์ของปลา สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง พืช และสิ่งมีชีวิตอื่นๆ สามารถสะท้อนถึงความสมดุลของระบบนิเวศโดยรวมและความสมบูรณ์ของแหล่งน้ำ
การรักษาคุณภาพน้ำที่ดีเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับความเป็นอยู่ที่ดีของชุมชน ระบบนิเวศ และการใช้ทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน จำเป็นต้องมีการจัดการอย่างแข็งขัน การป้องกันมลพิษ และความพยายามในการอนุรักษ์เพื่อปกป้องและรักษาแหล่งน้ำ และรับประกันว่าจะมีน้ำสะอาดและปลอดภัยสำหรับคนรุ่นปัจจุบันและอนาคต
ตารางแสดงค่าพารามิเตอร์ที่สำคัญในการวัดคุณภาพน้ำ
คุณภาพน้ำทางกายภาพ/ฟิสิกส์
คุณภาพน้ำทางเคมีทั่วไป
คุณภาพน้ำทางโลหะหนักทั่วไป
คุณภาพน้ำทางโลหะหนักที่เป็นพิษ
| พารามิเตอร์ | กรมอนามัย | อย | สมอ |
|---|---|---|---|
| ตะกั่ว (Pb) | ไม่เกิน 0.01 มก./ล | ไม่เกิน 0.05 มก./ล | ไม่เกิน 0.01 มก./ล |
| โครเมียม (Cr) | ไม่เกิน 0.05 มก./ล | ไม่เกิน 0.05 มก./ล | ไม่เกิน 0.05 มก./ล |
| แคดเมียม (Cd) | ไม่เกิน 0.003 มก./ล | ไม่เกิน 0.005 มก./ล | ไม่เกิน 0.003 มก./ล |
| สารหนู (As) | ไม่เกิน 0.01 มก./ล | ไม่เกิน 0.05 มก./ล | ไม่เกิน 0.01 มก./ล |
| ปรอท (Hg) | ไม่เกิน 0.001 มก./ล | ไม่เกิน 0.002 มก./ล | ไม่เกิน 0.001 มก./ล |
| ซีลิเนียม (Se) | ไม่กำหนด | ไม่เกิน 0.01 มก./ล | ไม่เกิน 0.01 มก./ล |
| ไซยาไนด์ (CN-) | ไม่กำหนด | ไม่เกิน 0.1 มก./ล | ไม่เกิน 0.07 มก./ล |
| แบเรียม (Ba) | ไม่กำหนด | ไม่เกิน 1.0 มก./ล | ไม่เกิน 0.7 มก./ล |
| เงิน (Ag) | ไม่กำหนด | ไม่เกิน 0.05 มก./ล | ไม่กำหนด |
0 Comment